Inspiracje

Pakiet startowy trenera, czyli jakie predyspozycje wspierają rozwój w roli trenera biznesu (i nie tylko)

Czy nadaję się do roli trenera? Czy rozwijać się w tym obszarze? Po czym mogę poznać, że to dobra ścieżka dla mnie? To pytania, które rodzą się w głowie i zajmują myśli pewnie nie jednej osoby stojącej przed dylematem, w którą stronę skierować swoje zawodowe kroki. Dobrych rad i wskazówek jest wiele, od testowania, czyli zdobywania chociaż minimalnego doświadczenia na sali szkoleniowej, po słuchanie siebie i kierowanie się intuicją. Jakie natomiast cechy czy predyspozycje byłyby pomocne w pełnieniu tej roli? Jakie rozważania warto podjąć zanim zainwestujesz w ten obszar rozwoju? Oto mój pakiet startowy przyszłego trenera.

Charakter pracy

Rozważając ścieżkę rozwoju w roli trenera trzeba popatrzeć na ten zawód z różnych perspektyw. Przede wszystkim jakie może mieć wady, a jakie zalety, z czym się wiąże i jak zmieni (lub nie) moje życie. Na przykład trener freelancer, szkoli w całej Polsce – dziś Zakopane, jutro Suwałki, a po drodze zahaczy o Wrocław. Inaczej wygląda sytuacja trenera wewnętrznego w firmie, inaczej osoby, która szkoli od czasu do czasu i nie jest to jej głównym obowiązkiem czy źródłem utrzymania. Przed każdą z tych osób stoją odmienne wyzwania i inne „nagrody”. Przykłady oczywiście można mnożyć, ważne by zobaczyć co niesie za sobą taka praca i czy jej charakter przynosi mi, z mojej indywidualnej perspektywy, więcej korzyści czy trudności i to na różnych płaszczyznach. Inaczej mówiąc, jak ten styl pracy pasuje do stylu życia, który chcę prowadzić. To oczywiście ściśle wiąże się z dużą świadomością siebie – swoich aspiracji, oczekiwań, potrzeb, ograniczeń, marzeń, ideałów. Do tego dochodzą predyspozycje, cechy, nastawienie do świata i ludzi.

Uważność i ciekawość

Jakie zatem predyspozycje przydają się w tej roli? Według mnie jedną z kluczowych jest uważność na siebie i na innych. Na siebie, ponieważ samoświadomość pozwala ukierunkować swoje zachowania i reakcje, stawiać granice, umożliwia korzystanie w pełni ze swoich kompetencji i pomaga mądrze podejmować wyzwania. Uważność na innych, gdyż tylko wtedy jesteśmy w autentycznym kontakcie z uczestnikami i możemy adekwatnie reagować na różne ich zachowania, za którymi zawsze kryją się niezaspokojone potrzeby. Uważność pomaga też w budowaniu atmosfery sprzyjającej uczeniu się, dbaniu o komfort pracy i dostosowywaniu aktywności na szkoleniu do aktualnych możliwości grupy. Oprócz uważności bardzo pomaga też ciekawość ludzi – kim są, co ich motywuje, co mają do powiedzenia, czym się różnimy, a w czym jesteśmy podobni. Myślę też, że łatwiej być trenerem, gdy po prostu lubisz ludzi.

Bycie w centrum

Drugi istotny element, to kwestia występów publicznych. Pewnie znasz taką osobę (a może nią jesteś), która uwielbia być w centrum uwagi, jest duszą towarzystwa, w grupie czuje się jak ryba w wodzie. I pewnie znasz osoby, które jej tego zazdroszczą, chciałyby mieć choć odrobinę tej pewności siebie. A może znasz też kogoś, kto nie popiera zbytniej koncentracji uwagi na sobie i szuka większej równowagi w grupie. Niezależnie od tego, jakie masz predyspozycje w tym obszarze, czy Ci się to podoba, czy nie, w roli trenera nie unikniesz ekspozycji społecznej. Możesz w większym stopniu koncentrować uwagę na sobie lub usuwać się bardziej w cień, natomiast momenty, gdy wszystkie oczy są zwrócone ku Tobie, będą zawsze. Z jednej strony przydaje się więc pewność siebie i odwaga, z drugiej pewnego rodzaju pokora i umiejętność wycofania się, gdy będzie taka potrzeba, na przykład po to, by uczestnicy poczuli się kompetentni, by nie bali się ćwiczyć, próbować, doświadczać. Oczywiście wiele można się nauczyć w obszarze autoprezentacji, komunikacji, wystąpień publicznych, pozostanie jednak pytanie, jak dużo takie wystąpienie będzie Cię kosztowało na poziomie emocjonalnym i co dostaniesz za to w zamian. Innymi słowy, jeśli Twój wysiłek będzie duży, większa też będzie potrzeba rekompensaty tego wysiłku, jak również odreagowania stresu z nim związanego.

Motywacja

I trzecia kwestia – co Cię motywuje? To, że możesz obserwować jak ludzie odkrywają swój potencjał, robią postępy, cieszą się swoimi sukcesami? To jak odkrywają nowe zjawiska i mechanizmy, dzięki czemu łatwiej im zrozumieć siebie, innych, otaczającą rzeczywistość, lepiej i efektywniej wykonywać swoją pracę, czuć się pewniej w relacjach z klientami? A może to, że w sposób widoczny występujesz w roli eksperta? Że możesz dzielić się swoją wiedzą, doświadczeniem? Mogą nas pociągać różne „nagrody”, ważne by poszukać tej najgłębszej motywacji i powiedzieć sobie wprost, co Cię motywuje do tego, by występować w tej roli. To będzie mocno determinować Twój styl pracy z grupą, a także wyzwania, przed którymi staniesz. Czym innym jest wykład zza katedry, oparty na przygotowanej prezentacji, czym innym szkolenie prowadzone aktywnymi metodami, czym innym warsztat rozwoju osobistego, czym innym trening interpersonalny i tak dalej. Zawsze będziesz ekspertem, natomiast możesz być bardziej lub mniej dostępny, otwarty na grupę i podążanie za nią, bardziej lub mniej nastawiony na przekazanie wiedzy, konfrontowanie teorii, odwoływanie się do literatury i badań, w mniejszym lub większym stopniu odsłaniający siebie. To będzie mocno związane z Twoimi potrzebami, tym, w jaki sposób chcesz budować swój autorytet, tym czego dla siebie szukasz w tej pracy.

Podsumowując, uważność, gotowość do wystąpień publicznych i świadomość prawdziwej motywacji, dla której to robisz, to dobry pakiet startowy przyszłego trenera. Czy ja miałam taki na początku swojej trenerskiej drogi? Myślę, że miałam dużą gotowość do bycia w centrum uwagi i dzielenia się swoją wiedzą i doświadczeniem, uważność starałam się rozwijać i ćwiczyć, a motywację odkrywam wciąż na nowo, szkoląc od czasu do czasu i stawiając sobie pytanie w jakim stopniu chcę to robić dziś.

Autor

Magdalena Pęcak

Konsultant ds. projektów rozwojowych, trener, facylitator

Skontaktuj się z nami

Magdalena Pęcak

Konsultant ds. projektów rozwojowych, trener, facylitator

508 140 650
Napisz do nas
Skontaktuj się z nami