Warsztaty planowania scenariuszowego – elastyczna strategia

Planowanie strategiczne w 2020

Doświadczenie radykalnej zmienności

W ciągu ostatnich lat wiele mówiło się o zmienności otoczenia, w którym funkcjonujemy. Z poświęconych temu konferencji nadal wracaliśmy jednak do świata długofalowych strategii, liniowych prognoz i przekonania, że „jutro będzie jak dziś, tylko nieco bardziej”. W wielu wypadkach, bodźcem do zmiany okazała się dopiero pandemia i jej wpływ na funkcjonowanie gospodarki. Dzięki powszechnemu, wyrazistemu doświadczeniu lepiej rozumiemy, że przyszłość nie jest liniowa, a obecna sytuacja może rozwinąć się w jakościowo różnych kierunkach.

Idea planowania scenariuszowego

Tworzenie wariantowych strategii | porządkowanie złożoności | angażowanie ludzi w działanie

Dla niektórych organizacji był to powód, by zawiesić długofalowe planowanie. Ich uwaga skupia się na zarządzaniu kryzysem, zaś rozmowy o strategii odłożono na czas „po powrocie do normalności”. Inni dostrzegają jednak, że przyznanie się do niepewności to dopiero pierwszy krok, zaś kolejnym powinno być przygotowanie na różne warianty rozwoju wydarzeń. Organizacje nadal potrzebują refleksji strategicznej – takiej, która uwzględni wiele możliwych przyszłości i przygotuje je na tę, która nadejdzie.

Planowanie scenariuszowe to zbiór metod służących do prognozowania przyszłości i planowania strategicznego w złożonych, niepewnych sytuacjach. Jego istotą jest równoległe rozpatrywanie kilku różnych wariantów rozwoju wydarzeń – tak aby konstruować strategię sprawdzającą się w wielu kontekstach, zwiększać elastyczność w reagowaniu na rozwój wydarzeń, a także uczyć decydentów czujnego obserwowania otoczenia i kwestionowania przyjmowanych założeń.

Cele i zastosowanie

Cele procesu

Produkty tworzone w trakcie warsztatów:

  • mapa trendów – zestawienie wszystkich dostrzeganych przez uczestników czynników kształtujących przyszłe środowisko funkcjonowania organizacji;
  • scenariusze przyszłości – realistyczne i różnorodne wizje możliwych zmian w środowisku, w którym działa firma;
  • wnioski strategiczne – konfrontacja obecnej strategii z różnymi scenariuszami, opracowanie strategii odpornej na różne scenariusze, lub dopasowanych strategii wariantowych;
  • plan działania – projekty, decyzje i rozstrzygnięcia związane z testowaniem i dalszym rozwijaniem powstałych rozwiązań.

 

Wpływ na postawy i sposób myślenia uczestników:

  • szersza perspektywa – uczestnicy biorą pod uwagę i lepiej rozumieją otoczenie, w jakim funkcjonuje organizacja;
  • akceptacja zmienności – uczestnicy oswajają się z niepewnością
    i uczą się dostrzegać szanse w różnych scenariuszach;
  • poczucie odpowiedzialności – uczestnicy dostrzegają swój wpływ na losy organizacji i związaną z nim odpowiedzialność;
  • wzmocnienie autorytetu – uczestnicy stają się ambasadorami dialogu strategicznego w organizacji.

 

Zastosowania w organizacji

Warsztaty planowania scenariuszowego mogą być odpowiedzią na następujące potrzeby organizacji:

  • Aktualizacja strategii – uwzględnienie aktualnych realiów i możliwych wersji dalszego rozwoju wypadków w istniejącej strategii firmy, aby upewnić się, że jest ona możliwie najbardziej dopasowana do aktualnego stanu wiedzy.
  • Opracowanie lub dywersyfikacja strategii – stworzenie nowej, bardziej wyrazistej
    i elastycznej strategii pozwalającej wykorzystać pojawiające się szanse i uniknąć zagrożeń. Opracowanie pilotażowych projektów strategicznych umożliwiających testowanie obiecujących, lecz ryzykownych pomysłów.
  • Budowanie świadomości i zaangażowania – włączenie określonego grona pracowników (np. menedżerów średniego szczebla, specjalistów technicznych) we wspólne projektowanie przyszłości firmy.
  • Kształtowanie kultury firmy – dostarczanie pracownikom wyrazistego wzoru demonstrującego jej wartości (np. transparentność, partnerstwo, dialog, otwartość, elastyczność, innowacyjność).

 

Zarys procesu

diagnoza

przygotowanie

  • praca konsultantów i Zamawiającego
  • Wywiady z przedstawicielami Zamawiającego, analiza dostępnych dokumentów, uzgodnienia dot. końcowego efektu.

1 dzień

mapa trendów

  • Sesja warsztatowa – duża grupa
  • Identyfikacja i ocena dostrzeganych w otoczeniu trendów. Poszukiwanie pewników i źródeł zmienności.

1 dzień

tworzenie scenariuszy

  • sesja warsztatowa – duża grupa
  • Tworzenie wyrazistych, przekonujących scenariuszy rozwoju wydarzeń. Prezentacja i dyskusja scenariuszy.

1 dzień

WNIOSKI STRATEGICZNE

  • sesja warsztatowa – duża grupa
  • Tworzenie rozwiązań – nowa strategia lub propozycje jej aktualizacji; generowanie inicjatyw strategicznych.

warsztat (0,5 dnia)

PODSUMOWANIE

  • praca konsultantów
  • warsztaty z Komitetem Sterującym
  • RAPORT PODSUMOWUJĄCY
  • PREZENTACJA RAPORTU
  • REKOMENDACJE ROZWOJOWE

KONTEKST ORGANIZACYJNY

  • forma i uczestnicy
  • Cały proces może być realizowany zdalnie (odrębne warsztaty) lub w postaci kilkudniowego wyjazdu.

 

  • „Duża grupa’ to możliwie szeroka i zróżnicowana grupa uczestników, reprezentujących wiele punktów widzenia w organizacji. Komitet Sterujący to osoby podejmującego wiążące decyzje na podstawie przedstawionych rekomendacji.

Przykładowe efekty rozmów

Prezentujemy wybrane wizje przyszłości sformułowane przez grupy przedstawicieli branży IT i sektora produkcyjnego, w trakcie jednodniowych warsztatów demonstrujących rolę facylitacji w planowaniu strategicznym. Warsztaty były prowadzone w ramach Międzynarodowego Tygodnia Facylitacji w październiku 2019 i służyły przede wszystkim dostarczeniu uczestnikom próbki doświadczeń i efektów, jakich można spodziewać się po facylitowanej dyskusji na temat przyszłości rynku i działającej na nim firmy. W trakcie pracy wykorzystaliśmy elementy planowania scenariuszowego.

Planowanie scenariuszowe jest metodą facylitacyjną opracowaną tak, by doceniać zmienność warunków działania organizacji i przeciwdziałać tworzeniu „uspokajających” prognoz i planów strategicznych. Bierze pod uwagę stabilnie utrzymujące się trendy, ale skupia uwagę na tym, co zmienne i trudne do przewidzenia. rezultatem pracy są alternatywne wizje przyszłości – możliwie porywające, zapadające w pamięć opowieści o dalszym rozwoju wypadków. Stanowią punkt wyjścia dla projektowania strategii lub testowania jej w zderzeniu z różnymi wariantami rozwoju wydarzeń.

Pełny cykl planowania scenariuszowego to wieloetapowy proces. Przedstawione wizje przyszłości nie powstały w sposób tak rygorystyczny. Są raczej zapisem swobodnych spekulacji, ilustrującym rodzaj podejmowanych wątków i możliwe efekty rozmowy.

 

PRZYKŁAD 1 SCENARIUSZE ROZWOJU SEKTORA PRODUKCYJNEGO

Uczestnicy stwierdzili, że sytuacja sektora produkcyjnego w Polsce do roku 2030 będzie pod silnym wpływem zmian technologicznych, związanych z automatyzacją i cyfryzacją, rosnącej niestabilności prawnych, społecznych i gospodarczych warunków prowadzenia biznesu, a także narastającej presji ze strony regulacji ograniczających wpływ przemysłu na środowisko naturalne. za czynniki o istotnej, ale trudnej do przewidzenia roli uznali natomiast gotowość międzynarodowych firm do dalszego inwestowania w Polsce (nie jest jasne, czy w przyszłej sytuacji geopolitycznej inne kraje okażą się bardziej konkurencyjne). Podobnie potraktowali postawy i oczekiwania pracowników wobec pracodawców, zastanawiając się, czy upowszechni się model firmy organizującej różne dziedziny życia pracowników („praca drugim domem”). Braną pod uwagę alternatywą była degradacja pracy do roli jednego z wielu obszarów życia, stymulowana przez zmieniające się wartości młodego pokolenia oraz narastającą nieufność wobec wielkich firm. następnie opracowano cztery scenariusze, odpowiadające różnym kombinacjom wymienionych powyżej zmiennych.

 

PRZYKŁAD 2 SCENARIUSZE ROZWOJU BRANŻY IT

Wśród czynników o istotnym wpływie na sytuację branży IT wymieniano przede wszystkim rozwój technologii, pozwalający na automatyzację wielu zadań, wymagających dotychczas zaangażowania ludzi. Jest to szczególnie istotne w wypadku zlokalizowanych w Polsce centrów usług wspólnych i firm z branży outsourcingowej. zdaniem uczestników, istotną rolę będą też pełnić rosnące koszty pracy, zmieniające się oczekiwania pracowników, a także nasycenie rynku pracy juniorami przy relatywnej niedostępności ekspertów. Kierunek zmian w tych obszarach uznano za stosunkowo łatwy do przewidzenia. Dyskusyjny okazał się natomiast wpływ automatyzacji na rynek IT. Brano pod uwagę zarówno przyszłość, w której większość zadań związanych z programowaniem zniknie lub nie będzie wymagała odrębnego profesjonalisty, jak i sytuację, w której cyfryzacja niemal wszystkich dziedzin życia pociągnie za sobą złożoność, wymagającą zaangażowania rzeszy specjalistów IT. Istotna, lecz niepewna wydawała się również przyszłość rosnącej ilości danych gromadzonych na temat każdego z nas. Mogą one pozostać faktyczną własnością kilku dużych firm, oferujących bezpłatne usługi w zamian za dostęp do informacji. zmiana postaw społecznych i związana z nimi presja ze strony regulatorów może jednak również przyczynić się do większej demokratyzacji, zapewniając ludziom kontrolę nad własnymi danymi, a mniejszym organizacjom możliwość korzystania z nich za zgodą swoich klientów. Automatyzacja i własność danych stały się więc punktem wyjścia dla opracowania czterech scenariuszy przyszłości.

Poznaj rozwinięcie powyższych scenariuszy oraz wyzwania zdefiniowane przez uczestników warsztatów w pełnym raporcie:

SCENARIUSZE PRZYSZŁOŚCI: ANGAŻOWANIE PRACOWNIKÓW W DIALOG STRATEGICZNY DOTYCZĄCY PRZYSZŁOŚCI

 

dr Maciej Świeży

Dyrektor Programowy, trener, coach

506 006 099


Iwona Sołtysińska

Dyrektor ds. Rozwoju, konsultant organizacji, trener, coach, facylitator

510 008 561


Informacje organizacyjne

Przedstawiona oferta ma charakter wstępny – na życzenie przygotujemy jej wariant odpowiadający bezpośrednio na potrzeby organizacji, m.in. zawierający propozycję kontynuacji prac nad strategią.

 

  • Czas trwania poszczególnych warsztatów i długość całego procesu zależy od oczekiwanej rzetelności i szczegółowości scenariuszy.
  • Wydarzenia skupione na kształtowaniu postaw uczestników mogą być nieco krótsze, zaś kładące nacisk na podejmowanie konkretnych decyzji biznesowych – dłuższe, niż w schemacie przedstawionym w ofercie.
  • Wszystkie warsztaty mogą być realizowane zdalnie, lub w postaci stacjonarnej. W tym drugim wypadku rekomendujemy przeprowadzenie ich poza siedzibą firmy.

Oferta do pobrania:

pobierz regulamin
Skontaktuj się z nami

Aneta Marek

Konsultant ds. projektów rozwojowych, menedżer procesu sprzedaży

514 206 346
Napisz do nas
Skontaktuj się z nami