Lifelong Learning, czyli rozwój przez całe życie

Proces uczenia się towarzyszy jednostce od narodzin. Jest nieunikniony i nie zawsze uświadomiony. Różnym etapom rozwoju przypisane są inne umiejętności, które dziecko nabywa, by stać się samodzielnym. W wieku 6 lub 7 lat rozpoczyna formalny proces edukacji, którego zakończenie za kilka lub kilkanaście lat będzie jednym z ważniejszych momentów jego życia. Czy będzie ono równoznaczne z ukończeniem procesu uczenia? Nie dla wszystkich.

Co to jest Lifelong Learning?

Lifelong Learning, a inaczej mówiąc uczenie się przez całe życie lub kształcenie ustawiczne, to koncepcja zakładająca stały rozwój kompetencji osobistych i zawodowych w życiu człowieka. Ludzie, kierowani naturalną potrzebą (drive) do odkrywania oraz uczenia się, dobrowolnie angażują się w aktywności, które poszerzają i pogłębiają obszary ich zainteresowań. Dobrowolność i motywacja wewnętrzna są tutaj kluczowe. Lifelong Learning to kreowanie świadomej postawy i pozytywnego nastawienia względem uczenia się. Ich wypracowanie to proces, w którym niezbędne są regularność i czas. To droga dostępna dla każdego, wiek lub poziom wykształcenia nie mają tutaj znaczenia. Cele rozwojowe są zależne od danej jednostki. Dla niektórych wystarczające będzie czytanie określonej liczby książek w miesiącu i znajdowanie nowych inspiracji na przyszłość. Dla innych uczestnictwo w wybranym szkoleniu, a następnie wykorzystywanie nabytych kompetencji w miejscu pracy.

Korzyści z uczenia się przez całe życie

Najbardziej zauważalne są wiedza oraz umiejętności, które jednostka nabywa wraz z procesem uczenia się. Nowa potrawa podczas rodzinnego obiadu, znajomość nowych hiszpańskich słówek, poprawne technicznie odbicie na korcie tenisowym – to wszystko przykłady efektów uczenia się, które wynikają z własnej motywacji i potrzeby jednostki. Równie ważnym powodem do nabywania nowych kompetencji jest luka kompetencyjna. Oznacza ona taki stan, w którym osoba wyraźnie odczuwa brak danej umiejętności. Dzięki różnym działaniom rozwojowym zostaje ona wypełniona, a nowe umiejętności otwierają nowe możliwości.

Ciągły rozwój kompetencji oddziałuje również na sferę mentalną. Dobrowolne zaangażowanie w proces uczenia się, szczególnie regularność i systematyczność w działaniu, buduje w jednostce poczucie sprawstwa oraz wpływu. Zanurzenie się w wątku, który jest interesujący i inspirujący, przyczynia się do poczucia spełnienia i satysfakcji. Wzmacnia się również samoocena oraz wzrasta poziom pewności siebie.

Self-directed Learning, czyli zarządzanie procesem uczenia się

Wiele umiejętności, które nabywamy w ciągu życia, podyktowane jest koniecznością lub przyjętymi w danym społeczeństwie normami, zwyczajami. Lifelong Learning to przeciwstawne podejście, koncepcja świadomego podejścia do rozwoju. Naukowcy wymieniają dwie cechy, które mogą być predykatorami takiej postawy – zdolność uczenia się oraz orientacja na przyszłość (Livneh, 1988). Osoba świadomie sterująca własnym rozwojem uprawia tak zwany Self-directed Learning, zarządza procesem uczenia się. W świecie otaczających nas informacji, łatwego dostępu do wiedzy, rozwój osobisty wymaga refleksji. Ciąg przypadkowych aktywności, brak tworzenia połączeń między gromadzonymi informacjami, nie będzie dla niego korzystny. Na jakie pytania warto sobie wcześniej odpowiedzieć?

  1. Co mnie ciekawi? Co lubię robić? Czego chciałabym/chciałbym spróbować?
  2. Jak te aktywności wpisują się w moje życie? Realizacja których jest możliwa na tym etapie?
  3. Od czego zacząć? Co sprawi mi najwięcej radości lub przyniesie najwięcej korzyści?
  4. Jak będzie wyglądał ten proces? Będę się uczyć samodzielnie czy z kimś? Jak często? Jak długo? Co konkretnie będę robić?
  5. Kiedy zakończę dany etap? Jak ocenię efekty? Jaki efekt będzie dla mnie satysfakcjonujący?
  6. W co zaangażuję się w dalszej perspektywie? Co jest mi potrzebne, by zacząć?

Aby podtrzymywać rezultaty uczenia się i dbać o motywację, warto przypominać sobie, co już zostało wypracowane. Zapisuj, czego się nauczyłaś/nauczyłeś. Prowadź portfolio swoich działań. Wracaj do niego jak najczęściej. Znajdź innych pasjonatów, towarzyszy w rozwoju. Rozmawiaj z nimi, dyskutuj, wzmacniaj efekty. Inspiruj się.

Continuous Learning, czyli rozwój pracowników

Potrzeba uczenia się i rozwijania swoich kompetencji jest szczególnie ważna w kontekście zawodowym. Dostrzegają to również firmy, dla których zatrudnianie osób chcących się uczyć jest wyjątkowo korzystne. Ciągły rozwój pracownika z jednej strony czyni go ekspertem w swojej dziedzinie, a z drugiej ułatwia elastyczne przystosowywanie się do zmian. W świecie, który zmianę uważa za coś stałego, to chętnie widziana postawa.

Zasadnym staje się pytanie, kto powinien odpowiadać za rozwój pracownika – on sam czy zatrudniająca organizacja? Najlepszą odpowiedzią jest kombinacja tych podmiotów: jednostka z zakorzenioną postawą Lifelong Learningu oraz organizacja z prężnie działającym działem Learning & Development, który tworzy możliwości rozwoju wspierające cele biznesowe firmy.

W kontekście zawodowym często stosowanym określeniem zamiast Lifelong Learning jest Continuous Learning. Podczas gdy Lifelong Learning dotyczy bardziej stylu życia jednostki i oznacza długotrwałe i dobrowolne zobowiązanie, Continuous Learning wiąże się z tymczasowymi formami rozwoju, bardziej formalnymi (np. szkolenie otwarte).

 

Kiedy myślę o sieci dróg, które przecinają kraje w wielu kierunkach, a które łączą się w wielu punktach, tworząc plątaninę zakrętów, wjazdów i wyjazdów, to podobne skojarzenie nasuwa mi się z naszymi możliwościami rozwoju. Budujmy trasy pomiędzy punktami, w których jesteśmy (A) a punktami, do których chcemy dotrzeć (B). Po drodze miejmy możliwość wyboru skorzystania z wygodnej drogi (już opanowanej wiedzy) lub mniej uczęszczanej trasy (którą dopiero zaczęliśmy budować). Łączmy to, czego się nauczyliśmy z tym, co już wiemy. Nowe drogi i kierunki to nowe możliwości, a towarzysząca satysfakcja i radość z pokonywanych kilometrów i przystanków to wynagrodzenie trudu i włożonej pracy, pomagające dotrzeć do celu. Warto się rozwijać, warto budować swoją sieć wiedzy.

blank
Autor

Karolina Chmiel

Consultant of Professional Development, Coach

Skontaktuj się z nami
Skontaktuj się z nami