facebook
blank
Trzy rozmawiające ze sobą osoby
,

Po co managerowi kompetencje facylitatorskie?

Aneta Marek
Od wzmocnienia zespołowego zaangażowania po wydajne rozwiązywanie problemów, kompetencje facylitatorskie stają się niezbędnym narzędziem dla nowoczesnych liderów. Czy zastanawialiście się, jak takie umiejętności mogą przekształcić wasze zarządzanie i zapewnić waszym zespołom szereg korzyści? Z tego artykułu dowiecie się więcej o tym, jak facylitacja może przyczynić się do sukcesu w roli lidera.
Przeczytanie tego artykułu zajmie Ci: 4 min

Z tego artykułu dowiesz się:

Co to są kompetencje facylitatorskie?

Kompetencje facylitatorskie to wiedza, postawa oraz gama umiejętności, które ułatwiają pracę z grupą i wzmacniają potencjał grupy. Facylitator pomaga ludziom osiągnąć wysoką efektywność podczas wspólnego spotkania. Prowadzi pracę grupową w sposób umożliwiający osiąganie użytecznych rezultatów i dba o pełne zaangażowanie obecnych osób. Pozostaje przy tym neutralny. Nie dzieli się swoimi opiniami i zachowuje obiektywność. Jego nieoceniająca postawa ułatwia mu dostrzeganie procesów grupowych, reagowanie w trudnych sytuacjach i proponowanie aktywności, które przybliżają grupę do osiągnięcia celu.

Szczegółowy opis kompetencji facylitatorskich znajduje się w profilu kompetencji facylitatora International Association of Facilitators – międzynarodowego stowarzyszenia akredytującego szkoły facylitatorów oraz certyfikującego facylitatorów. Z powodzeniem część z tych kompetencji miałaby szansę znaleźć się w opisie roli managerskiej.

Kompetencje facylitatorskie a kompetencje managerskie – czy się pokrywają, oraz jak wpływają na skuteczność w pracy managera?

Zbieżność kompetencji przydatnych facylitatorowi i managerowi wynika z tego, że w coraz większym stopniu organizacje promują partycypacyjny styl zarządzania. Facylitator i manager potrzebują podobnych kompetencji do prowadzenia spotkania grupy/zespołu w sposób ciekawy, angażujący i nadający wspólnej pracy sens. Managerowie odchodzą od dyrektywności i świadomie zwiększają autonomię pracowników. Zapraszają ludzi do wypowiedzi, szanują głos i opinię każdego pracownika. Tworzą warunki do tego, by jak najlepiej skorzystać z wiedzy, talentów i różnych punktów widzenia członków zespołu oraz uspójnić rozumienie zagadnienia, nad którym pracuje zespół.

Kompetencje managerskie (i facylitatorskie), które pomagają budować angażujące środowisko pracy dotyczą m.in.:

  • efektywnej komunikacji interpersonalnej,
  • korzystania z różnorodności,
  • umiejętności zarządzania konfliktem,
  • uruchamiania kreatywności w grupie.


Skuteczność managerską i facylitacyjną łączą także wspierające struktury, narzędzia pracy grupowej, które powodują, że zespół efektywniej przechodzi przez potrzebne etapy spotkania i osiąga oczekiwany rezultat. Organizacje dostrzegają, że uczenie kompetencji facylitacyjnych liderów i rozwijanie przywództwa facylitacyjnego przynosi korzyści:

  • managerowi – ułatwia pracę z grupą, odciąża go przez współdzielenie się odpowiedzialnością z zespołem,
  • zespołowi – buduje poczucie zespołowości i sprawczości, posiadania wpływu; zwiększa samodzielność i motywację członków zespołu,
  • organizacji – przynosi lepszej jakości rezultaty i buduje kulturę partycypacji.

Na czym polega różnica między facylitatorem a managerem korzystającym z podejścia facylitacyjnego?

Przy pewnych podobieństwach kompetencyjnych istnieje jednak zasadnicza różnica pomiędzy managerem a facylitatorem. Manager nie stanie się w pełni neutralną osobą podczas prowadzenia pracy zespołu, ponieważ ostatecznie jest odpowiedzialny za zarządzanie nim. Przykładowo rozdysponowuje zadania, by wdrożyć pomysły wypracowane przez zespół. Natomiast w odpowiednich momentach korzysta z metod, narzędzi facylitacyjnych bez rezygnacji ze swojej managerskiej odpowiedzialności.

Manager może zastanowić się, w jak dużym stopniu zamierza oddać odpowiedzialność członkom swojego zespołu i w jakim wymiarze skorzysta z podejścia facylitacyjnego. Jest uprawniony do tego, by:

  • Zaprosić ludzi do skonsultowania ważnego zagadnienia – po uwzględnieniu zdania członków zespołu, ostatecznie samodzielnie podejmuje decyzję.
  • Współdecydować z zespołem – jego głos będzie miał takie samo znaczenie jak głos każdego innego pracownika.
  • Całkowicie oddać decyzyjność zespołowi – manager staje się moderatorem spotkania i powstrzymuje od dzielenia własnymi spostrzeżeniami. W pełni godzi się na rozwiązanie grupy.


W przeciwieństwie do managera, oddziaływanie facylitatora mieści się wyłącznie w ostatniej przywołanej sytuacji – stara się pozostać całkowicie neutralny względem treści wnoszonych przez uczestników spotkania. Jego uwagi mają charakter procesowy, uwzględniający obserwacje procesu grupowego. Manager jest w stanie korzystać z dobrodziejstw kompetencji facylitatorskich w pracy ze swoim zespołem, mając jednak świadomość, że osiągnięcie pełnej neutralności jest wymagające, a w niektórych sytuacjach nawet niemożliwe. Są realia, w których to wyłącznie manager będzie podejmował decyzje, a wynika to bezpośrednio z odpowiedzialności przypisanej do roli. Sprawdźmy, w jakich okolicznościach manager może facylitować.

W jakich sytuacjach manager może użyć kompetencji facylitatorskich?

Wiemy, że manager może zaprosić ludzi do wspólnej pracy, definiując siłę ich wpływu: od konsultowania, przez współdecydowanie aż do pełnego decydowania przez grupę. Oto przykłady sytuacji, kiedy umiejętności facylitacyjne będą wspierać managera w jego pracy z zespołem:

  • Wyznaczenie celów strategicznych i operacyjnych.
  • Zbudowanie wizji zmiany i wyznaczanie kroków do jej realizacji.
  • Rozwiązanie problemu.
  • Analiza zagadnienia i podjęcie decyzji.
  • Wypracowanie pomysłu.
  • Usprawnienie procesu.
  • Opracowanie planu.
  • Integracja pracowników, pogłębienia relacji pomiędzy członkami zespołu.
  • Uczenie się z doświadczenia – np. retrospekcja projektów.
  • Rozwiązanie konfliktu.

Facylitator a mediator – jakie są różnice i kogo warto wybrać?

Należy liczyć się z tym, że w trakcie spotkań prowadzonych przez liderów pojawią się antagonizmy. Użyteczna jest wiedza, jak reagować w sytuacji konfliktu, a takich sposobów dostarcza facylitacja. Do pewnego momentu różnice zdań członków zespołu wzbogacają rozumienie omawianego zagadnienia. Zwłaszcza jeśli potraktujemy odmienne stanowiska ludzi jako zasób wiedzy o problemie. Kompetencje facylitacyjne pomagają menedżerowi bez obaw zapraszać pracowników do ujawniania swoich zastrzeżeń. Manager zapewnia warunki do dyskusji, dzięki którym każdy jest usłyszany i traktowany z szacunkiem.

Kłopot pojawia się, gdy spór zaostrza się, wykracza poza przedmiot spotkania, np. dotyczy relacji między pracownikami albo w dużym stopniu angażuje managera. W takich okolicznościach manager może sięgnąć po pomoc niezależnego facylitatora lub mediatora, by zadbać o pełną neutralność. Mediator specjalizuje się w rozwiązywaniu konfliktów i choć uznać można, że to jedna z odmian facylitacji, część jego zadań wykracza poza funkcje facylitatora i daje mu szersze uprawnienia. Zadaniem mediatora może być praca nad zbudowaniem otwartości u skonfliktowanych stron do spotkania się, by rozpocząć dialog. Aby osiągnąć rozwiązanie akceptowane przez obydwie strony i mieć pewność, że jest realne do wdrożenia, mediator korzysta z rozwiązań eksperckich np. włącza do procesu mediacji osoby odpowiedzialne za pomoc prawną.

Gdy manager napotka konflikt, który obejmuje jego zespół, rekomendowany jest uważny namysł nad własną obiektywnością i potrzebą włączenia niezależnej osoby do współpracy przy rozwiązywaniu sporu.

Rozwój managerski – jak facylitacja wspiera rozwój managera?

Rozwój kompetencji facylitatorskich managera przekłada się na jakość pracy zespołów w organizacji. Sprzyja lepszemu radzeniu sobie liderów z sytuacjami, w których potrzeba:

  • włączać osoby mniej śmiałe do wspólnej pracy lub balansować udział osób nadmiernie aktywnych, które nie pozwalają innym dojść do głosu,
  • reagować w sytuacji konfliktu,
  • prowadzić dyskusję, dbając o jej warstwę emocjonalną i merytoryczną,
  • budować współodpowiedzialność osób w zespole,
  • porządkować pracę intelektualną, przykładowo przez rozdzielenie etapu pogłębienia rozumienia problemu od etapu generowania rozwiązań.


Przez rozwój kompetencji facylitatorskich manager osiąga większą pewność siebie i biegłość w prowadzeniu pracy zespołu. W efekcie członkowie zespołu doświadczają środowiska, w którym mogą wykazać się swoim pełnym potencjałem i jednocześnie towarzyszy im poczucie, że pracują razem, jako zespół. Facylitacja przygotowuje menedżera do prowadzenia spotkań nieszablonowych, ciekawych, które jednocześnie skutecznie koncentrują uwagę zespołu na osiągnięciu celu.

Facylitacja – szkolenie i jego wpływ na rozwój kariery managerskiej

Rozwój managerski w obszarze facylitacji to krok, który prowadzi do bardziej dojrzałego zarządzania zespołem i pracą grupową. Kompetencje facylitacyjne są niesłychanie przydatne w zarządzaniu zespołem złożonym ze specjalistów, osób doświadczonych, o wysokich kwalifikacjach – gdy zamiast organizowania i nadzorowania pracy, potrzebujemy raczej tworzenia okazji do wspólnego namysłu i podejmowania przez zespół większej odpowiedzialności.

Kompetencje facylitatorskie można rozwijać przez udział w krótkich szkoleniach, podczas których managerowie uczą się jak radzić sobie w konkretnych okolicznościach (np. podczas prowadzenia spotkań zdalnych). Inna droga to udział w kompleksowej Szkole Facylitatorów, która buduje nową rolą i pozwala adaptować rozwinięte kompetencje do różnych sytuacji, z którymi spotyka się manager w pracy z zespołem.

Kompetencje managerskie uwzględniające facylitację to z pewnością propozycja dla liderów, którzy chcą wzmacniać inicjatywę pracowników i pozytywnie wpływać na ich zaangażowanie w pracy.

Może Cię jeszcze zainteresować:

wszechnica
uniwersytetu
jagiellońskiego

blank

Projektujemy i realizujemy różnorodne sesje i warsztaty facylitowane dopasowane do potrzeb organizacji: 

  • sesje strategiczne,
  • sesje kreatywne,
  • sesje wymiany wiedzy i doświadczeń, 

Realizujemy szkolenia dla określonych przez organizację grup pracowników, głownie dla:

  • trenerów zainteresowanych poszerzeniem swoich kompetencji i rozwojem w roli wewnętrznych facylitatorów,
  • menedżerów chcących korzystać z umiejętności facylitacyjnych podczas prowadzenia spotkań ze swoimi zespołami,
  • koordynatorów projektów zainteresowanych usprawnieniem zespołowego planowania i podziału zadań podczas wspólnych spotkań,
  • scrum masterów, którzy szukają sposobów na zwiększenie zaangażowania członków zespołów w realizację zadań.
 
Pracujemy zarówno stacjonarnie, jak i online.